Wat is zwangerschapsverlof en hoe werkt het
Het is algemeen bekend dat je tijdens een zwangerschap recht hebt op zwangerschapsverlof, maar hoeveel weken dat precies zijn, verschilt per situatie. Zwangerschapsverlof is geregeld in de Nederlandse wet, zodat iedere zwangere vrouw zeker weet waar ze aan toe is. In deze blog lees je hoe lang het verlof duurt, wanneer het ingaat en welke keuzes je hebt. Ook geven we een paar voorbeelden zodat je beter begrijpt hoe het werkt.
Zwangerschapsverlof is een wettelijk recht voor iedere zwangere werkneemster in Nederland. Je krijgt vrij van je werk om je voor te bereiden op de komst van je kindje en om uit te rusten na de bevalling. Het bestaat uit twee delen: het verlof vóór de geboorte en het verlof na de geboorte. Het eerste deel heet zwangerschapsverlof en het tweede deel noemen we bevallingsverlof. Samen zijn dit minstens zestien weken verlof. Dit aantal weken geldt voor bijna iedere situatie. Alleen als je zwanger bent van een tweeling of meerling, heb je recht op een langer verlof.
Het aantal weken verlof: normaal en bij een meerling
Je krijgt altijd minimaal zestien weken verlof als je zwanger bent van één kind. Dit verlof bestaat uit zes weken zwangerschapsverlof en minstens tien weken bevallingsverlof. Het precieze aantal weken kan soms iets veranderen, omdat je zelf mag kiezen wanneer je met verlof gaat. Ben je zwanger van een tweeling of meer? Dan krijg je twintig weken verlof in totaal. Dit is geregeld zodat je goed kunt herstellen na een zwaardere zwangerschap. De overheid houdt op deze manier rekening met de gezondheid van moeder en kind(eren). De meeste vrouwen nemen vier tot zes weken voor de uitgerekende datum vrij. De rest van het verlof is na de bevalling.
Hoe bepaal je zelf de start van je verlof
Je mag zelf kiezen wanneer je zwangerschapsverlof precies ingaat. Dat mag vanaf zes tot vier weken vóór de uitgerekende datum. Wil je eerder stoppen met werken, dan mag je zes weken van tevoren vrij nemen. Wil je liever nog wat langer doorwerken, dan mag dat ook, zolang je maar uiterlijk vier weken voor de uitgerekende datum met verlof gaat. De weken die je voor de bevalling niet opneemt, tel je op bij het verlof dat na de geboorte komt. Zo heb je altijd samen minimaal zestien weken verlof. Veel vrouwen vinden het prettig om vier weken van tevoren te stoppen, zodat ze nog tijd hebben om voor te bereiden of uit te rusten, maar de keuze is aan jou.
Wat gebeurt er als de bevalling eerder of later komt
De exacte uitgerekende datum is niet altijd hetzelfde als de dag dat je kind wordt geboren. Soms komt de baby wat eerder en soms wat later. Dat maakt voor je totaal aantal weken verlof niets uit. Wanneer je kindje eerder wordt geboren, schuift het bevallingsverlof automatisch aan. Heb je minder verlofdagen voor de geboorte gebruikt omdat je baby eerder kwam, dan komen deze weken bij het bevallingsverlof. Bijvoorbeeld na vier weken al bevallen in plaats van na zes, dan krijg je die twee weken extra toegevoegd aan je verlof na de geboorte. Zo zorgt de regeling dat je altijd minimaal de afgesproken weken vrij hebt van werk. Komt de baby later, dan loopt je zwangerschapsverlof gewoon door tot aan de bevalling. Na de bevalling krijg je dan nog tien weken bevallingsverlof. Je hoeft je geen zorgen te maken over ‘verloren’ verlof.
Loopt zwangerschapsverlof anders bij ziekte of ziekenhuisopname
Als je ziek wordt tijdens je zwangerschap, veranderen de regels voor het verlof meestal niet. De eerste zes weken voor de uitgerekende datum zijn gewoon jouw zwangerschapsverlof. Word je tijdens het verlof ziek, dan telt dat als verlof en niet als gewone ziekte. Als je baby na de geboorte in het ziekenhuis moet blijven, mag je het bevallingsverlof soms verlengen. Dit heet ‘verlengd bevallingsverlof’. In zulke gevallen krijg je extra weken erbij zodat je meer tijd hebt met je baby thuis. De regels zijn in overleg met je werkgever en soms met het UWV. Vraag altijd op tijd advies om te weten wat voor jou geldt.
Meest gestelde vragen over het aantal weken zwangerschapsverlof
- Moet ik altijd precies zestien weken verlof opnemen? Het verlof van minimaal zestien weken is wettelijk bepaald. Je mag nooit minder opnemen, maar soms kun je langer verlof krijgen bij een tweeling of bij verlenging door een ziekenhuisopname van je baby.
- Krijg ik tijdens mijn zwangerschaps- en bevallingsverlof doorbetaald? Tijdens het verlof krijg je meestal volledig doorbetaald. UWV betaalt je uit via een uitkering, maar dit gaat vaak via je werkgever.
- Hebben zelfstandigen ook recht op zwangerschapsverlof? Zelfstandigen in Nederland kunnen ook een uitkering krijgen rondom de geboorte, de ZEZ-regeling. De duur van het verlof is vaak vergelijkbaar met de wettelijke termijn van werkenden.
- Wat moet ik regelen met mijn werkgever? Je geeft de zwangerschap en verwachte bevallingsdatum minstens drie weken voor de start van het verlof door. Overleg daarna met je werkgever over de exacte ingangsdatum.
- Kan ik na het verlof mijn werkuren aanpassen? Na je verlof mag je een verzoek doen om minder uren te werken, maar dit gaat altijd in overleg met je werkgever. Deze moet jouw wens serieus bekijken.