Het onderwerp ouderschapsverlof vader krijgt de laatste jaren steeds meer aandacht in Nederland door nieuwe regels en meer mogelijkheden voor vaders om thuis te zijn bij hun kind. Veel jonge vaders vragen zich af hoe het precies zit, wat hun rechten zijn en hoe zij kunnen zorgen voor hun gezin zonder direct werk te verliezen. Dit artikel geeft een helder overzicht over de regels rond vaders en verlof, wie waarvoor in aanmerking komt en waar je praktisch rekening mee moet houden als vader in loondienst.
Nieuwe kansen voor vaders: verlof na de geboorte
De periode vlak na de geboorte van een kind is voor veel vaders net zo bijzonder als voor moeders. Steeds meer organisaties erkennen het belang van een goede start voor de hele familie. Sinds 2022 is het wettelijk geregeld dat vaders het recht hebben op in totaal 26 weken verlof. Negen weken daarvan zijn betaald als je deze opneemt in het eerste levensjaar van je kind. Tijdens deze negen weken ontvang je zeventig procent van je loon. Dit geeft een vader de kans om zijn gezin te ondersteunen en tegelijk betrokken te zijn bij de ontwikkeling van het kind. De overige zeventien weken mogen verdeeld worden tot het kind acht jaar is, maar deze weken zijn meestal onbetaald. De regels zijn algemeen en gelden voor iedere ouder die werkt in loondienst.
Wie komt in aanmerking voor deze regeling
Om gebruik te maken van betaald ouderschapsverlof moet je werknemer zijn en een kind krijgen waar jij officieel ouder van bent. Het maakt niet uit of je de biologische vader bent of het kind hebt geadopteerd. Ook bij het samenstellen van gezinnen met meerdere ouders kan één van hen ouderschapsverlof opnemen als die persoon juridisch ouder is en werkt. Let op: zzp’ers vallen buiten deze regeling. Het verlof is bedoeld voor mensen met een arbeidscontract, zodat de werkgever en de werknemer samen de periode kunnen afspreken waarin het verlof wordt opgenomen. Je hoeft de negen weken niet verplicht achter elkaar op te nemen, maar je moet wel binnen het eerste levensjaar van je kind alle weken opmaken als je het betaald wilt hebben.
Zo vraag je ouderschapsverlof als vader aan
Je aanvraag voor ouderschapsverlof begin je altijd bij je werkgever. Het is verstandig om dit uiterlijk twee maanden van tevoren te doen. Je geeft zelf aan hoe je de weken wilt verdelen, bijvoorbeeld een paar dagen per week vrij of een periode volledig weg van het werk. Werkgevers mogen alleen weigeren als er een zwaarwegend bedrijfsbelang is, bijvoorbeeld als het bedrijf niet zonder jou kan draaien in die periode. Meestal lukt het om samen goede afspraken te maken over de verdeling. Tijdens het verlof blijft je dienstverband gewoon doorlopen. Je bouwt dus ook pensioen en vakantiedagen op tijdens de betaalde weken. Houd er rekening mee dat het verlies aan inkomen tijdelijk is, omdat je in die weken niet je hele salaris krijgt. Het UWV betaalt zeventig procent van je loon tijdens die negen weken betaald verlof. Voor de resterende vrije weken krijg je geen loon, behalve als dit in de cao anders is geregeld.
Praktische tips voor het opnemen van verlof
Er zijn verschillende manieren om het verlof in te delen. Sommige vaders kiezen ervoor om vanaf de geboorte een paar weken helemaal thuis te zijn. Anderen verdelen het verlof juist over een langere periode en werken bijvoorbeeld vier dagen per week. Het hangt af van je gezinssituatie, je wensen en de afspraken bij jouw werkgever. Het is verstandig om van tevoren goed te kijken naar je financiële situatie. Bereken van tevoren wat het betekent om tijdelijk zeventig procent van je salaris te krijgen. Bespreek dit ook met je partner zodat jullie samen een goede planning maken. Kijk in de cao of er aanvullende opties zijn. In sommige branches zijn er betere afspraken gemaakt waardoor je recht hebt op meer betaling of meer flexibiliteit. Vergeet niet om op tijd het verlof aan te vragen zodat je werkgever genoeg tijd heeft om het rooster aan te passen.
Meest gestelde vragen over ouderschapsverlof vader
- Hoe lang kan een vader verlof opnemen nadat het kind is geboren? Een vader mag in totaal 26 weken ouderschapsverlof opnemen tot het kind acht jaar is. Negen van deze weken zijn betaald als ze binnen het eerste jaar na de geboorte worden opgenomen.
- Wat verdient een vader tijdens deze weken? Bij betaald ouderschapsverlof ontvangt een vader zeventig procent van het gebruikelijke bruto salaris voor maximaal negen weken. De overige weken zijn meestal onbetaald.
- Kan een vader het verlof verspreiden of moet alles achter elkaar? Vaders mogen zelf kiezen hoe zij hun weken indelen. Je kunt alles achter elkaar opnemen, bijvoorbeeld direct na de geboorte, maar je mag het verlof ook verspreiden over meerdere maanden zolang het maar binnen het eerste jaar is voor de betaalde weken.
- Mag een werkgever het ouderschapsverlof weigeren? In principe moet de werkgever toestemming geven, tenzij er een zwaar bedrijfsbelang is. Dit moet de werkgever duidelijk uitleggen. In de meeste gevallen wordt het verlof goedgekeurd wanneer het op tijd is aangevraagd.
- Bouwen vaders pensioen en vakantiedagen op tijdens het ouderschapsverlof? Tijdens de negen weken betaald ouderschapsverlof lopen pensioenopbouw en vakantiedagen gewoon door.